Juridisch advies
Strafrecht voor ondernemers: wat te doen bij een inval of verhoor
Ook een rechtspersoon kan in Nederland strafbaar zijn, net als de bestuurders die feitelijk leiding gaven aan een overtreding (artikel 51 Wetboek van Strafrecht). Bij een inval door FIOD, ILT of Arbeidsinspectie heb je het recht om te zwijgen en om een advocaat te raadplegen voorafgaand aan het verhoor. Bel direct een gespecialiseerde advocaat, werk mee met wat verplicht is en leg vast wat er wordt meegenomen.
Redactie Eindhovenadvies.nl · 7 oktober 2026 · 8 min lezen
In het kort
- Zowel het bedrijf als bestuurders die feitelijk leiding gaven kunnen worden vervolgd.
- Je hebt zwijgrecht als verdachte en recht op een advocaat vóór en tijdens het verhoor.
- Medewerking aan het doorzoeken is verplicht, inhoudelijke verklaringen zijn dat niet.
- Veel zaken eindigen met een transactie of strafbeschikking; goede verdediging beïnvloedt die uitkomst.
- Een compliance-programma en Wwft-procedures verkleinen het risico vooraf.
Ondernemers denken bij strafrecht zelden aan zichzelf. Toch kan een fiscale fout, een milieuovertreding, een arbeidsongeval of een gebrekkig klantonderzoek onder de Wwft uitmonden in een strafrechtelijk onderzoek. Dat begint vaak onverwacht: met een inval om zeven uur 's ochtends of een uitnodiging voor verhoor.
Welke onderwerpen leiden tot vervolging
| Onderwerp | Opsporingsdienst | Voorbeeld |
|---|---|---|
| Fiscale fraude | FIOD | Onjuiste aangiften, valse facturen |
| Witwassen en Wwft | FIOD, Openbaar Ministerie | Onvoldoende cliëntenonderzoek, niet melden |
| Milieu en afval | ILT, omgevingsdiensten | Illegale lozing of afvalverwerking |
| Arbeidsveiligheid | Arbeidsinspectie | Ernstig ongeval door gebrekkige maatregelen |
| Exportcontrole en sancties | FIOD, Douane | Levering van dual-use goederen zonder vergunning |
| Faillissementsfraude | Politie, FIOD | Onttrekken van vermogen vóór faillissement |
Bij een inval: zo handel je
1. Blijf rustig en vraag om legitimatie
Vraag wie de leiding heeft, welke dienst het is en op basis van welke bevoegdheid er wordt gezocht.
2. Bel direct een advocaat
Vraag of de doorzoeking kan wachten tot de advocaat er is. Dat wordt niet altijd toegestaan, maar vaak wel kort.
3. Werk mee, maar verklaar niets inhoudelijks
Je moet toegang geven en de doorzoeking dulden. Je bent niet verplicht om vragen over de zaak te beantwoorden.
4. Wijs een contactpersoon aan
Laat één persoon de opsporingsambtenaren begeleiden en notities maken van wat wordt meegenomen.
5. Bescherm geheimhouders
Correspondentie met je advocaat valt onder het verschoningsrecht. Wijs daar expliciet op.
Na de inval
Informeer medewerkers zorgvuldig zonder de zaak te bespreken, stem externe communicatie af en zorg dat er geen documenten worden vernietigd — dat kan zelf strafbaar zijn. Je advocaat beoordeelt het dossier, adviseert over een eventuele verklaring en voert gesprekken met het Openbaar Ministerie. Veel zaken worden afgedaan met een transactie of strafbeschikking; een goede verdediging bepaalt de hoogte en of er een strafblad volgt.
Vooraf het risico verkleinen
- Zorg voor een helder compliance-programma en vastgelegde verantwoordelijkheden per bestuurder.
- Richt cliëntenonderzoek en meldprocedures in als je onder de Wwft valt.
- Laat fiscale posities met risico vooraf toetsen door een belastingadviseur.
- Maak een inval-protocol met namen en telefoonnummers, zodat de receptie weet wat te doen.
Een gespecialiseerde strafrecht advocaat werkt anders dan een algemene advocaat; kies iemand met ervaring in economisch strafrecht. Meer specialisten vind je bij juridisch advies.
Veelgestelde vragen
Kan een bedrijf strafrechtelijk worden vervolgd?
Ja. Rechtspersonen kunnen worden vervolgd en beboet. Daarnaast kunnen bestuurders persoonlijk worden vervolgd als ze opdracht gaven tot of feitelijk leiding gaven aan de overtreding.
Moet ik vragen beantwoorden tijdens een verhoor?
Als verdachte heb je zwijgrecht. Je mag vooraf een advocaat raadplegen en die mag bij het verhoor aanwezig zijn.
Wat is het verschil tussen een boete en een strafzaak?
Een bestuurlijke boete wordt opgelegd door een toezichthouder; een strafzaak loopt via het Openbaar Ministerie en kan leiden tot een strafblad. Soms kan een zaak beide kanten op.
Betaalt mijn verzekering de advocaat?
Sommige bestuurdersaansprakelijkheidsverzekeringen dekken verdedigingskosten, zeker in de beginfase. Controleer de polisvoorwaarden direct.
